Op woensdag 17 januari [2017] stond in de Volkskrant een opmerkelijk bericht met de bijzondere kop: Beeldenstormpje in Mauritshuis. Sinds september vorig jaar is het borstbeeld van Johan Maurits verwijderd uit het portaal van het Maurits museum. De reden: Johan Maurits [1604 -1675] bijgenaamd de Braziliaan, was graaf (1606-1652) en aan het eind van de Nederlandse Opstand veldmaarschalk in Nederlandse dienst en gouverneur-generaal van Nederlands-Brazilië (1636-1644), hij zou zich bezondigd hebben aan slavenhandel. De verwijdering van het beeld moet gezien worden als verlate blijk van afkeuring over zijn handelswijze van destijds. Ook de NRC wijdde er een artikel aan en verklaarde dat verplaatsen van het borstbeeld in het Mauritshuis uit groeiende maatschappelijke discussie over hoe Nederland met zijn slavernijverleden omgaat

Sinds de nieuwe eeuw die door bepaalde stromingen in de maatschappij het watermantijdperk wordt genoemd, is er een nieuw bewustzijn aan het ontstaan dat als doel heeft om meer bewust van je omgeving en de geschiedenis daarvan te worden. Genealogie onderzoek wordt steeds populairder en voorzichtig aan komt men tot de ontdekking dat het adopteren van kinderen uit ontwikkelingslanden wellicht niet wenselijk is omdat deze kinderen in hun ontwikkeling hier in Nederland zich ontworteld voelen, terwijl enige decennia geleden dit nog wenselijk werd geacht. Kortom nu Saturnus voor zo’n vijf jaar in zijn eigen teken loopt, eerst in steenbok en daarna in waterman, zal de stemming de eerste tweeënhalf jaar nogal repressief (steenbok) zijn om gevolgd te worden door een voorzichtig bewustzijn dat de collectieve groeperingen waar je aan verbonden bent, veel met je persoonlijke karma te maken heeft. Saturnus gaat over zo’n twee jaar [12 januari 2020] ook nog een conjunctie maken met Pluto, wat als gevolg zal hebben dat er heel wat grote ego’s zullen sneuvelen die in het verleden onfeilbaar leken te zijn. De #Metoo discussie is er al een voorproefje van. Met erg veel genoegen ‘onttronen’ mensen elkaar op dit moment; vaak tot meerdere glorie van het eigen bezeerde ik.

Een vraag die toch rijst is als je zo’n bericht leest over het Mauritshuis, of het niet wat geneuzel in de marge is als we aan de andere kant als land zitten te millimeteren over de hoeveel vluchtelingen we op kunnen nemen; en de Groningse mensen aan hun lot overlaten nadat we eerst een stuk van hun land op onverantwoordelijke manier hebben uitgebuit? Een soort aardeslavernij waar uiteindelijk de eigen mensen weer de dupe van worden. Collectief onderzoek kan alleen maar waarde hebben als we er lering uittrekken en er iets mee doen. Ik persoonlijk vind het heel goed dat ons slavernij verleden in musea uitgebreid wordt belicht en ook dat we de helden die nu van hun voetstuk vallen, rustig moeten laten staan. De valkuil bestaat namelijk levensgroot dat als we de helden van toen, – met de kennis van nu -, weghalen ze helemaal vergeten worden, met het automatisch gevolg, dat we denken nog niet zo slecht te zijn geweest. Schrijnend is dat Nederland één van de laatste Europese landen was die de slavernij afschaften; Engeland deed dat decennia eerder. Zie hiervoor mijn twee delen Het collectief geheugen.  Het hypocriete gedrag zit heel diep in onze volksziel verweven, dus daarom heeft het beeld van Johan Maurits er nooit echt misstaan; we hebben daar steeds de vruchten van geplukt en waarom dat verdoezelen?!

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *