Afgelopen zondag 25 november [2018] was op Tegenlicht van de VPRO [NPO2] een documentaire waar Rutger Bregman een vervolg gaf op zijn eerdere lezingen waarin hij een pleidooi houdt voor een basisinkomen. Nu werk en arbeid door de automatisering schaars wordt en de zorgvraag voor kinderen en ouderen steeds meer in het nauw komt, is deze discussie nog actueler geworden. In Alaska loopt dit experiment al een tijdje tot grote tevredenheid van de burgers daar.

Nieuw was voor mij dat in de zeventiger jaren president Nixon van de VS een vergevorderd plan had voor een basisinkomen en dat, – hoe ironisch -, de democraten de uitvoering dwarsboomden omdat ze het bedrag te laag vonden; aldus Rutger Bregman in de documentaire. Bregman schreef in 2014 ook het boek Gratis geld voor iedereen waarin hij aangeeft hoe hij dit concept ziet. Achteraf is hij niet zo blij met de titel omdat het doet vermoeden dat het een linkse actie is. Bregman idee staat trouwens niet op zichzelf, ook de wereldberoemde econoom Piketty schreef over dit idee. Jesse Klaver haalde hem zelfs naar Nederland om zijn verhaal te doen. In mijn zwager die met drie anderen de Triodos bank oprichtte, vertelde er in de zeventiger jaren ook veel over dat dat de toekomst zou zijn.

Synchroon aan deze reportage hoorde ik omdat ik een lange reis maakte met de auto op BNR nieuwsradio een nieuwe trend. Er zijn nogal wat hoogopgeleide jongeren die een vaste baan hebben maar te weinig uitdaging tegenkomen in hun werk en naast hun bedrijf een ander bedrijfje opstarten waar ze hun idealisme en ambitie in kwijt konden. Zo was er een schrijvend journalist die naast zijn baan, horlogemaker was geworden. Ook in deze trend een ander bedrijf ingesprongen die ambitieuze jongeren aannam in zijn bedrijf plaatste met het doel om er naar toe te werken om een startup te worden. Het voordeel van dit initiatief is dat je een basis hebt om als startup te beginnen en dus relatief minder zorgen hebt over financiën dan iemand die vanuit het niets start. Een nadeel is echter dat deze jonge mensen maar weinig tijd hebben voor hun relatie en kinderen om maar te zwijgen over het je echt kunnen ontspannen. Kortom er leeft in de samenleving een soort ongenoegen over het werk dat gedaan wordt, ook Bregman spreekt hier in zijn interview over. Kennelijk wordt het werk als routinematig ervaren en heeft te weinig echte zingeving. Bregman had het er ook over dat door onze welvaart er veel zinloze beroepen zijn bijgekomen. En nu vorige week de nieuwe pensioenwet is afgeblazen zullen de jongeren van nu tot hun zeventigste door moeten blijven werken waardoor het nu meer dan ooit van levensbelang is, dat werk zinvol is. En dat waar Bregman voor pleit, dat de jongeren weer werken met hun hart en iets zinvols doen voor de samenleving. Met een zekere frustratie zie ik zelf terug op veertien jaar mantelzorg waar mijn inkomen door de loop van die jaren steeds meer achteruit liep omdat het werktempo door de extra zorg die ik leverde naar beneden ging. Overigens heb ik het werk als mantelzorger als heel waardevol ervaren; ik heb er zoveel van geleerd! Wat zou het fijn zijn geweest als daar een soort basisinkomen tegenover had gestaan en ik minder stress had opgebouwd. Ik gun het al de jonge mensen zo om minder stress te hebben om al die intensieve taken die samenleving nu eenmaal meebrengt, te kunnen doen met minder stress. Te veel wordt nu nog het basisinkomen gezien als een hobby van de linkse partijen maar eigenlijk, – zo sprak Bregman -, is het juist liberaal, om iedereen te laten doen waar zij bezieling uit kunnen halen.

Als ik astrologisch gezien kijk naar dit dappere streven dan zou het wel eens kunnen dat dit over niet al te lange tijd echt gaat gebeuren wanneer Pluto in waterman gaat lopen [2025]. Pluto heeft namelijk de eigenschap te willen breken met oude niet meer werkende patronen. En als Pluto in waterman loopt gaat het huidige sociale stelsel op de schop en de mensen die veel te zeggen hebben gehad, – zich uitdrukkend in leeuw, het polaire punt van waterman -, zullen de bakens drastisch verzet worden. De uitvergroting van alle bureaucratische regeltjes die handen met geld kosten om allemaal te controleren en die stelselmatig worden overtreden, is nu al duidelijk aan de orde nu Pluto in steenbok loopt.  Op dit moment zijn er enkele rijken der aarde die meer verdienen dan de rest van de wereldbevolking [Piketty],  hierdoor wordt deze discussie voor een meer sociaal/liberaal stelsel steeds urgenter en actueler. Ik raad iedereen dit programma terug te kijken; gegarandeerd je wordt er blij van!

13 thoughts on “Basisinkomen een andere vorm van liberalisme”

  1. Voor veel mensen is geld een intrinsieke prikkel om te werken te komen. Weg nemen van deze prikkel kan er ook voor zorgen dat mensen juist niet tot ontplooiing middels werk komen omdat dit niet persé hoeft.
    Persoonlijk zorgt het “moeten werken” juist persoonlijke groei op. Ik ga door weerstanden heen die ik niet had gehad met een basisinkomen….
    Maar dit is natuurlijk voor iedereen anders

  2. Bedankt voor je reactie Jelle. Dat is nu zo apart van deze documentaire dat dit anders wordt belicht. Werk wordt veelal gekozen om financiële zekerheid te creëren maar nu de automatisering op een hoogtepunt is, vallen banen weg en creëert men bullshit banen (aldus de Rutger Brechman) waar men diep in het hart niet blij van wordt! Als je in eeuwige verveling wordt gedrukt,komt er vanzelf creativiteit naar boven. Ik denk inderdaad dat het zo werkt!

  3. Ik zie alleen maar half dode mensen om mij heen. Vroeg opstaan, geestdodend werk, laat thuis, vrouwen moeten ook nog het huishouden doen, koken enz, gaan moe naar bed dag in dag uit.
    In het weekend worden de dingen gedaan die zijn blijven liggen, er is geen tijd meer voor familie, kinderen en vrienden !
    De meeste mensen hebben zo’n laag inkomen dat iedereen moet werken om alles te kunnen betalen.
    De mensen moeten werken om te kunnen overleven, maar het merendeel is absoluut niet gelukkig, dus ik ben zeker voor een vast basis inkomen.
    Dat geeft de mens vrijheid in hun eigen keuze van levens invulling .
    Dat geeft creativiteit, en een innerlijke blijheid als men zijn eigen roeping kan volgen.
    Als dat er niet is wordt men zwaar depri.
    Stel dat het mijn roeping is om kunstenares te worden , maar ik wordt door de regering gedwongen om als schoonmaakster te werk te gaan omdat ik anders geen inkomen heb om mijn rekeningen te betalen.
    Dit is maar een voorbeeld , maar ik denk zeer herkenbaar.
    Op naar het basisinkomen en het gelukkiger leven van de mens!

    Een vraagje Wilma, Is het niet raar, je moet van God geboren worden, je moet ook weer dood gaan van Hem, maar ik moet wel zo’n dure begrafenis of crematie betalen uit eigen zak ?

  4. 90% van de mensen bereikt hun roeping niet omdat zij niet vrij zijn in hun keuze, daarom ben ik voor de vaste basisinkomen!
    Ik hoop dus echt dat er een vast basisinkomen komt zodat de mens hun roeping kan volgen en geen gevangene meer zijn en echt gelukkig worden.
    Hoe gelukkiger de mens hoe beter de wereld want de laatste jaren zie ik enkel half dode mensen om mijn heen.

  5. Beste Laura,
    Om een antwoord op je vraag te geven: geld kun je ook niet meenemen dus het lijkt me niet zo’n punt!

  6. Beste Wilma en Jelle,
    Ook ik krijg vaak zo’n reactie van mijn naasten als ik over het basisinkomen spreek, zo ook na de door mij geziene documentaire van Bregman. Ieder bewust nadenkend mens zou deze moeten zien. Hoopvol is dat er meerdere afleveringen van zijn. Ook ik zie Pluto in Waterman als een goede kans. Over niet al te lange tijd (januari 2020) maakt PLuto een conjunctie met Saturnus. Zou dat niet ook een opmaat tot nadenken kunnen zijn wat betreft al die regeltjes die ons lam leggen in ons werk?

  7. Geld kan ik inderdaad niet meenemen, en ik heb liever een saldo tegoed bij Vadertje God dan een aards banksaldo, maar de kosten voor de maandelijkse premie voor je begrafenis voor 3 personen is wel heel hoog, maar hoe dieper ik erover nadenk hoe gekker ik het vind!
    In de oude tijden was het mooi en gratis, dus dit is een verschijnsel van de moderne tijd, haha, punt!

  8. Ik kan geen geld meenemen maar ook geen roeping, waar jij zo een dikke punt op zet!!!
    Aan alle kanten wordt ik ingeperkt, qua roeping, geld, begrafenis, klote baantjes hoge huren enz, pfff ben er moe van, welk pad moet de mens nog volgen, jouw mooie spirituele pad, mooi ja, astrologisch, maar financieel niet te volgen, een walhalla , fata morgana .
    Toch maar een basisinkomen.
    Droom lekker verder met een pondje NIKS!

  9. Beste Laura, Zo te lezen is het voor jou inderdaad belangrijk dat het basisinkomen er komt! Waar ik het dan weer niet met je eens ben is, dat talenten in tegenstelling tot materie/geld, wel overblijft na de dood! Het gaat er niet om wat je gedacht hebt, maar om wat je gedaan hebt; dat is het geen wat er overblijft. Maar goed, verschil van opvatting en overtuiging het mag er aallemaal zijn!

  10. Beste Isabel, Bedankt voor je reactie. Ja dat zou best eens kunnen dat het in 2020 al een bepaalde vorm krijgt. Ik denk dat het basisinkomen iets is wat in de toekomst zal worden ingevoerd, zeker door de automatisering van allerlei werksectoren. Een echt waterman ontwikkeling!

  11. Ik denk beste Wilma, dat wij hier elkaar niet begrijpen, helaas.
    Ik heb de roeping om dit leven het een en ander neer te zetten, maar helaas kan dat niet. Ik heb andere aardse baantjes om mijn rekeningen te betalen , dus ik kan mijn roeping niet waarmaken, een roeping dit innerlijk ook roept, waar ik gelukkig van kan worden, iets kan toevoegen aan mijn en anderen hun bestaan en dan zeg jij , jammer, dan bewaar je je roeping / je talent maar voor een ander leven ?
    Of moet ik mijn roeping gaan volgen en bij het leger het heils gaan wonen en al mijn naaste zeggen, ik kan niet meer werken en de rekeningen betalen, zoek het allemaal maar uit. Ik volg je echt niet meer lieve Wilma. Ik heb mij hier maar uitgeschreven.

  12. Best Laura, inderdaad begrijpen we elkaar verkeerd. Ik bedoel te zeggen in mijn nieuwsbrief, dat door het basisinkomen, juist mensen als jij meer tot hun rechtkomen. Een basisinkomen haalt de druk van de ketel en geeft een levensrecht aan iedereen!

  13. ik heb ook jarenlang als kunstenares ingeschreven gestaan. Maar sta nu sinds een aantal jaren als ‘schoonmaakster’ in het bestand en moet deze om de 2 maanden verlengen want anders geen uitkering. Het maakt weleens moedeloos. Ik vond de uitzending over het basisinkomen wel hoopgevend.

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.