Daniel Kahneman, is op dit moment een van de belangrijkste psychologen ter wereld en ontving in 2002 de Nobelprijs voor de Economie. Zijn psychologische inzicht blijkt verhelderende inzichten te geven over het irrationele handelen in de Economie. Hij analyseert hoe dit in zijn werk gaat en wist daardoor een theorie te ontwikkelen in de manier waarop wij als mensheid denken. Zijn grondprincipe gaat uit van het feit dat ons denken door twee heel verschillende systemen/mechanisme wordt bepaald. Deze twee systemen zijn totaal verschillend van elkaar.
In het boek Ons feilbare denken Thinking, fast and slow beschrijft Daniel Kahneman hoe wij de dag door ons steeds van deze twee manieren van denken bedienen.
Wanneer we met de buitenwereld in contact treden, gebeurt er primair veel op het direct associatief gebied in ons denken. Zonder dat we er echt bewust van zijn, vormen we een eerste indruk, die zich vast zet in ons onderbewuste. Dit denken zou je ook kunnen vergelijken met intuïtieve denken.
Daarna wordt er pas echt nagedacht en vormt zich een overwogen mening. Deze twee vormen van denken noemt Kahneman in zijn boek: systeem 1 en systeem 2.
Kahneman beschrijft het letterlijk als volgt in zijn boek:
'Systeem 1 werkt automatisch en snel, met weinig of geen inspanning en geen gevoel van controle.
Systeem 2 omvat bewuste aandacht voor de mentale inspanningen die worden verricht, waaronder ingewikkelde berekeningen. De werking van Systeem 2 wordt vaak gekoppeld aan de subjectieve ervaring van handelingsvermogen, keuze en concentratie'.
Primair had ikzelf bij het lezen van deze theorie een sterke associatie met de ook wel gemaakte theorie van de linker en rechter hersenhelft. De rechterhersenhelft is de creatieve kant en de linkerhersenhelft de exacte kant van ons denken; echter de schrijver refereert hier niet aan. De rechterhersenhelft zou dan overeen komen met Systeem 1 en de linkerhersenhelft met Systeem 2.
Wat het extra boeiend maakt is als je deze theorie bekijkt vanuit het licht van de planetenwerking. Na wat gepuzzel kwam ik tot het volgende schema: Systeem 1 zou je kunnen verbinden met de planeten: Mercurius, Mars, Uranus en Neptunus. Al deze planeten zijn snel en min of meer vluchtig, ongedurig en intuïtief. Mercurius vertegenwoordigt de ontmoeting met de medemens die bliksemsnel tot een snelle beeldvorming en interactie leidt. Mars, heeft te maken met de directheid van de reactie op situaties als zodanig (drift). Uranus is de planeet die je in contact brengt met de collectieve intuïtie. Neptunus is de planeet die je in contact brengt het ongeziene, spirituele.
Systeem 2 zou dan vertegenwoordigd worden door: Venus, Jupiter, Saturnus en Pluto.
Venus is de planeet die de vertraging inbrengt en heel precies, overwogen en harmonisch wil handelen. Jupiter is de planeet die de vorm aan dingen geeft en er een visie uit ontwikkelt. Saturnus veroorzaakt stagnatie, remming en reflectie op situatie, maar werkt ook vertragend en grondig. Pluto doorgrond alles tot op het bot en controleert de feiten en verbreekt waar ingesleten verkeerde associaties zijn ontstaan.
NB. De twee lichten doen in deze visie niet mee omdat zij strikt gezien over de autonomie en het gevoelsleven van iemand gaan.
Wanneer je nu naar een horoscoop kijkt kun je een kijk krijgen op hoe deze twee systemen ten opzichte van elkaar werken. Ik zal een voorbeeld geven van minister-president Mark Rutte waar ik overigens niet alle aspecten van zal bespreken omdat er erg veel aspecten in deze horoscoop aanwezig zijn. In dit voorbeelden zal ik verder gebruik maken van de theorie van het API-instituut. Deze gaat er van uit dat rode aspecten (vierkant en oppositie) wilaspecten zijn; blauwe (sextiel en driehoek) vormaspecten; en groene (halfsextiel en inconjunct) denkaspecten; de conjunctie (oranjeaspect) is een samenvallende energie die twee archetypes met elkaar verbindt.
We zien bij Rutte het volgende: Mercurius uit het vluchtige systeem 1 maakt conjunctie met Venus uit systeem 2 en een oppositie met Pluto uit het systeem 2. Dit houdt in doordat Mercurius en Venus elkaar afremmen en een oppositie met Pluto maakt, (het sterkste wilaspect is) dat systeem 1 van Rutte al in eerste instantie wordt afgeremd en gedreven wordt (oppositie) om alles onder controle te willen houden Maar het bijzondere in deze constellatie is, dat Pluto weer in conjunct staat met Uranus; deze hoort echter weer bij systeem 1. Een eigenschap van Uranus is, dat deze planeet constant in contact staat met het grote collectieve belang en intuïtieve boodschappen uit de lucht kan plukken. Dit houdt in dat hij zijn eigen controlebehoeftigheid tevens ijkt aan wat collectief wenselijk is. Kijk je iets verder dan zie je dat de Uranus/Pluto conjunctie ook nog een oppositie maakt met Saturnus uit systeem 2. Door deze constellatie komt systeem 1, wel heel erg onder druk te staan met zoveel behoefte aan controle en sturing. Beide systemen lopen dus heel ingewikkeld door en elkaar en wijzen erop dat waar grondigheid zou moeten ontstaan, de snelle associatie toch weer de overhand krijgt en waar de intuïtie de vrije loop zou moeten gaan, deze wordt afgeremd door de grote behoefte om alles onder controle te willen houden.
Het aspect tussen Uranus en Pluto is overigens een aspect dat vele mensen van deze generatie in hun horoscoop hebben. Ook Wilders en Koning Willem Alexander hebben deze in hun horoscoop. De combinatie met andere planeten laat de verfijnde verschillen zien.
Rutte beweegt zich met deze: Mercurius conjunct Venus, oppositie Uranus conjunct Pluto (en iets verder weg Saturnus), van actie naar lethargie, wat van tijd tot tijd een onbetrouwbare indruk maakt. Vandaar ook de steeds de wisselende koers die door dit kabinet, onder leiding van hem ingezet wordt, om vervolgens weer herroepen te worden. Het is bij hem dus moeilijk om de twee systemen in het bewustzijn helder te krijgen en bewust te integreren. Dit komt omdat hij min of meer van de ene aanpak in de andere 'stuitert'.
Mars, van systeem 1, maakt dat mensen (vaak ondoordacht )handelen, meer vanuit een soort directe impuls. Bij Rutte maakt Mars uit systeem 1 een inconjunct met Saturnus uit systeem 2 (die ook al in een oppositie met Uranus en Pluto is betrokken). Hier ontstaat in principe overwogen handelen. De mate van dit handelen wordt ondermeer bepaald door het achtergrondsteken en de andere aspecten die eventueel gemaakt worden.
NB Mars maakt bij Rutte verder nog: een vierkant met Jupiter en een driehoek met de Maan.
Bij Rutte staat Mars in de eerste graad van schorpioen. Mars staat daar in principe in zijn eigen teken en zou gericht kunnen handelen maar aangezien Mars in de eerste graad van het teken staat, gebeurt dit nog aarzelend. De invloed van weegschaal, waar Mars in vernietiging staat, is nog niet helemaal voorbij, pas na de derde graad van schorpioen is deze invloed voorbij. Dit maakt Mars enerzijds krachtig maar ook aarzelend en door de inconjunct met Saturnus, handelt hij wat planmatig zonder goed naar zijn intuïtie te luisteren; een gemiste kans voor een waterman Zon die het vooral moet hebben van zijn visionaire intuïtie. Kort samengevat is deze Mars nogal onevenwichtig waardoor zijn systeem 1 in combinatie met de andere constellatie niet zo heel krachtig is en hem minder een leider met visie maakt waar op dit moment zo'n behoefte aan is.
Al met al kun je met deze manier van kijken belangrijke informatie krijgen over de manier waarop iemand denkt; zeker in combinatie met de horoscoop van iemand. Dit kan inzichtelijk zijn voor mensen die zich toeleggen op het coachen in bedrijven. Ik kan overigens het boek van Kahneman van harte aanbevelen; er staan veel verklaringen in waarom mensen een rationeel beslissingsmodel in hun leven hanteren. Zijn gedachtegoed heeft diepgaand effect op vele terreinen, onder andere op de economie en de psychologie.
Wanneer lezers geïnteresseerd zijn in deze manier van aanpak en in de methodiek, dan kunnen ze dit aangeven in het contactformulier. Ik kan dan in volgende nieuwsbrieven nog andere voorbeelden geven, die wat eenvoudiger zijn.
