In mijn vorige nieuwsbrief schreef ik over de equinox: het moment waarop de Zon loodrecht boven de evenaar staat en haar licht vrijwel gelijk over het noordelijk en zuidelijk halfrond wordt verdeeld. Dit verschijnsel is op dit moment extra mooi waar te nemen door het prachtige weer dat we hebben. Het resultaat is een heel bijzonder licht.
Onlangs werd ik daar tijdens een van mijn natuurwandelingen opnieuw door getroffen. Ik merkte hoe moeilijk het is om naar de Zon te kijken zonder verblind te raken, terwijl er tegelijkertijd een warme en bijna omhullende sfeer van haar uitgaat. Terwijl ik zo waarnam, kwam de gedachte bij mij op dat de Zon eigenlijk een allesomvattend gebeuren in onze wereld vertegenwoordigt. Niet alleen in de natuur, maar ook in het zielenleven van de mens.
Ook binnen de astrologie heeft de Zon van oudsher een centrale plaats. Dat zien we nog altijd terug in populaire tijdschriften, waarin toekomstduidingen vaak uitsluitend worden gebaseerd op het zonneteken. Daarmee wordt natuurlijk maar een klein gedeelte van de horoscoop belicht, maar het zegt wel iets over de bijzondere betekenis die wij aan de Zon toekennen.
Wat mij de afgelopen maanden, mede door de vele analyses tijdens mijn zomeractie Levensmissie, steeds sterker is gaan opvallen, is dat de Zon als het ware een vraag aan ons stelt: waar richt jouw persoonlijkheid zich op tijdens je reis op aarde?
Het is in dit verband bijzonder dat binnen de antroposofie op 29 september het Michaëlsfeest wordt gevierd. Michaël staat symbool voor moed, innerlijke kracht en het vermogen bewust onderscheid te maken tussen datgene wat de mens vooruithelpt en datgene wat hem belemmert.
Dat dit feest aan het begin van de herfst valt, heeft een bijzondere symboliek. Terwijl de natuur zich langzaam terugtrekt en het licht buiten afneemt, wordt de mens als het ware uitgenodigd het licht meer in zichzelf te zoeken. Het bekende beeld van Michaël die de draak overwint, kan vanuit deze gedachte worden gezien als een innerlijk proces: niet zozeer het bestrijden van een uiterlijke vijand, maar het bewust leren omgaan met angst, materialisme en krachten die onze innerlijke vrijheid beperken.
In de antroposofische visie van Rudolf Steiner krijgt Michaël daarom een bijzondere betekenis voor onze tijd. De Michaëlstijd begint rond 29 september en strekt zich uit door de herfst, waarna met de advent een andere geestelijke periode aanbreekt. Michaël vertegenwoordigt een vorm van geestelijke moed waarbij helder denken niet tegenover spiritualiteit staat, maar er juist een toegang toe kan worden.
Dat is geen eenvoudige opgave. Astrologisch gezien wordt deze periode bovendien gekenmerkt door meerdere planeten die retrograde lopen. Symbolisch nodigt ook dat uit tot terugkijken en bezinning. Juist tijdens deze Michaëlstijd kan het daarom waardevol zijn om stil te staan bij de plaats van de Zon in de eigen horoscoop. Welke richting wijst zij aan? En wat vertelt zij over datgene wat wij in dit leven tot ontwikkeling willen brengen?
Aan het begin van deze Michaëlstijd, op 30 september 2026, overleed een markante persoonlijkheid in Nederland: Paulien Cornelisse. Van haar is mij geen betrouwbare geboortetijd bekend, maar wel haar geboortedatum: 24 februari 1976. Haar Zon staat daarmee in het teken Vissen. Dit teken wordt onder meer verbonden met gevoeligheid, verbeeldingskracht, spiritualiteit en het vermogen voorbij de zichtbare werkelijkheid te kijken. Haar optredens waren vaak doorspekt met observaties en uitspraken die, juist door hun humor, tot nadenken stemden.
Wanneer we vervolgens naar haar maansknoophoroscoop kijken, – die minder afhankelijk is van de exacte geboortetijd, hoewel de Maansknoop/ascendant dan niet bruikbaar is en ook de positie van de Maan enigszins kan afwijken-, ontstaat een interessant beeld.
De maansknoophoroscoop geeft volgens de Huber-methode een beeld van de meer onbewuste motieven van een mens. Haar Zon bevindt zich daarin in het negende huis, wat wijst op een sterke, maar deels onbewuste gerichtheid op filosofische en levensbeschouwelijke vragen. De Zon maakt bovendien een driehoek met Uranus in het eerste huis. Astrologisch kan dit worden geduid als een aanwijzing voor oorspronkelijke en visionaire talenten: kwaliteiten waarvan de betekenis soms pas later volledig wordt herkend.
Misschien ligt daarin ook iets van wat Paulien Cornelisse heeft nagelaten. Met haar scherpe waarnemingsvermogen, haar liefde voor taal en haar bijzondere humor wist zij mensen niet alleen te laten lachen, maar ook anders te laten kijken. In astrologische taal zou de verbinding van de Zon met Mercurius en Venus hier mooi bij kunnen aansluiten: het vermogen om inzicht, taal en gevoel op een lichte manier met elkaar te verbinden.
Dat haar overlijden in Nederland zoveel teweegbrengt, is dan ook goed te begrijpen. Vanuit de reïncarnatie visie betekent de dood echter niet dat de ontwikkeling van een ziel verloren gaat. Wat in een mensenleven aan bewustzijn, talent en ervaring is opgebouwd, kan worden gezien als onderdeel van een langere ontwikkeling. Vanuit die gedachte zou wat in dit leven zichtbaar werd, in een toekomstig leven opnieuw tot uitdrukking kunnen komen met een nog groter bewustzijn van deze talenten die nu al zo duidelijk aanwezig waren.
En misschien brengt ons dat weer terug bij het bijzondere licht van deze tijd van het jaar. Terwijl het licht in de natuur langzaam afneemt, worden wij uitgenodigd te zoeken naar het licht dat een mens in zichzelf ontwikkelt en wat ook na zijn dood, in de wereld blijft doorwerken.
