Wilma ter Mull

Dit jaar is één van de genomineerde kandidaten van de NS publieksprijs het boek van Dick Swaab ‘Wij zijn ons brein’. Swaab is een Nederlandse arts en neurobioloog die bekendheid geniet als hersenonderzoeker. Hij is hoogleraar in de neurobiologie aan de Universiteit van Amsterdam en was tot 2006 directeur van het Nederlands Instituut voor Hersenonderzoek van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen. Deze zomer was hij ook één van de gasten van het VPRO televisieprogramma ‘Zomergasten’. De man boeide me in aanvang maar na enige tijd verflauwde toch mijn aandacht omdat Swaab wel heel erg lineair denkt. Een diametrale  tegenvoeter van Dick Swaab is Pim van Lommel met zijn boek ‘Oneindig bewustzijn’ dat enige jaren geleden een record aantal boeken verkocht.

Swaab bestrijdt in zijn boek ondermeer het wetenschappelijk onderzoek van van Lommel die onderzoek deed naar bijna doodervaring van patiënten met een hartstilstand en hersendood zijn. Lommels conclusie is dat het bewustzijn oneindig is en dat de hersenen slechts een soort ontvangcentrale zijn voor de vele dimensies om ons heen.  Swaab benadert de hersenen vanuit de  anatomie en fysiologisch en vindt dat wij onze hersenen zijn. Swaab beweegt zich zogezegd op lineaire vlak oorzaak/gevolg terwijl van Lommel de dimensies achter het bewustzijn waarneemt. Zie hiervoor verder ook mijn nieuwe boek.

Mij schoot naar aanleiding van deze contraverse tussen beide wetenschappers een oude anekdote te binnen die mijn vader ons vroeger vertelde: Mijn vader was tuinder die een talent had voor snoeien. Eind vorige eeuw werd hij door het hele land gevraagd om bomen te komen snoeien omdat hij hier een uitzonderlijk talent voor had. Hij kwam bij buitens en kastelen en bij kwekers en rijke boeren. Op een keer kwam hij bij een rijke boer met tevens een grote boomgaard en moest daar snoeien.  Toen ze de boomgaard in kwamen werden ze gevolgd door een jongetje van een jaar of zes. Mijn vader kreeg instructies van de boer en tot mijn vaders verwondering roerde het jongetje zich constant in het gesprek. Hij begon met de voorzet: ‘waarom kom je snoeien?’  Zijn vader antwoordde: ‘om de bomen meer vrucht te laten dragen’. Jongetje: ‘waarom moeten de bomen meer vrucht dragen?’. Vader: omdat we de appels dan kunnen verkopen en meer geld verdienen’. Jongetje: ‘waarom heb je meer geld nodig?. Vader: ‘om eten van te kopen’. Jongetje: ‘waarom moeten we eten?’ Vader:’om te kunnen leven’. Jongetje: ‘waarom moeten we eigenlijk leven?’. Vader: ‘daarom jongen!’. Jongetje: ‘waarom daarom dan vader?’. Hier stopte de discussie, waarop de boer rustig tegen mijn vader zegt: ‘van vragen wordt hij wijs!’ By the way: het jongetje is later hoogleraar theologie geworden. Moraal van dit verhaal: hoe ver ga je in je zoektocht naar bewustzijn. Swaab blijft in mijn ogen steken in het materialistisch tastbare denken en heeft weinig oog voor de verbanden.

Swaab is een boogschutter Zon (Amsterdam, 17 december 1944) en van Lommel (13 maart 1943) een vissen Zon. Swaab heeft zijn maansknoop in kreeft staan terwijl van Lommel hem in leeuw heeft staan. Deze astrologische constatering en het blikveld/focus  die de beide heren hebben in hun wetenschappelijk onderzoek doet bijna geloven dat Swaab gelijk heeft dat we écht voorgeprogrammeerd zijn. Dat is een contradictio in terminis, want ik weet bijna zeker dat Swaab astrologie onzin vindt.

De  DDDastrologische duiding:
Om te beginnen is boogschutter het laatste vuurteken van de dierenriem en heeft veel te maken met een exact wetenschappelijke benadering. Wat in ram begon als intuïtie en in leeuw een ervaring wordt, wordt in boogschutter vastgelegd in structuur van kennis en of filosofie. Met andere woorden Swaab is overtuigd van zijn gevonden idee dat evolutionair in ram zijn oorsprong vond.
De Vissen van van Lommel is het laatste waterteken en heeft te maken met het aanvoelen van wat er om ons heen aanwezig is. In het waterteken kreeft ging het om het eigen gevoel, in het teken schorpioen ervaart de mens zich in dialoog met het gevoel van anderen, om in het teken vissen tot eenheids/religieus gevoel te komen.
De maansknoop die de karmische opdracht voor het leven aangeeft, staat bij Swaab in kreeft, wat erop duidt dat hij het teken steenbok (zuidelijke maansknoop) achter zich moet laten en meer kreeft moet worden/gevoelsmens. Een negatieve steenbok, want zo wordt de zuidelijke maansknoop geduid, kan star en te weinig flexibiliteit hebben om zichzelf gevoelsmatig te doorgronden en gaat dan veelal van stellingen uit.
De maansknoop van van Lommel staat in leeuw wat erop duidt dat hij waterman (zuidelijke maansknoop) achter zich moet laten en zijn overtuiging met een zekere autoriteit in de wereld moet zetten. Een negatieve waterman is niet geconcentreerd bezig en ziet zoveel zodat hij zichzelf verliest in de veelheid van het wetenschappelijk aanbod.

Het zou interessant zijn als de beide heren met het bewustzijn van hun (astrologische) geprogrammeerd zijn, in een dialoog elkaar zouden treffen en niet zoals Swaab doet van Lommel affakkelen in zijn boek. Wanneer het bewustzijn in elkaar zit zoals van Lommel schetst, dan zal Swaab dit jaar niet de NS literatuurprijs ontvangen, louter en alleen omdat bewustzijn en de intenties daarvan altijd terugkeren naar hun oorsprong. Dat is nu eenmaal het oneindige bewustzijn wat verder reikt dan de som der delen. Desalniettemin lees ik met plezier het boek van Dick Swaab ‘We zijn ons brein’ al zal het alleen maar zijn om meer tot de ontdekking te komen dat van Lommel gelijk heeft met het oneindige bewustzijn. Ik zou zo zeggen: onderzoek het zelf, een boeiend onderwerp!