Wilma ter Mull

We bevinden ons in een overgangsperiode tussen het Vissentijdperk en het Watermantijdperk. In deze tussenruimte worden verschillende niveaus van bewustzijn zichtbaar, die zich uitdrukken in de krachtige werking van de heersende planeten van deze tijdperken: Jupiter en Uranus.

Naar aanleiding van de Four Freedoms Awards op donderdag 16 april 2026 ben ik mij gaan verdiepen in de doelstelling van deze prijs. De Four Freedoms Awards zijn prestigieuze internationale onderscheidingen, geworteld in de historische ‘Four Freedoms’-toespraak van Franklin D. Roosevelt uit 1941, waarin hij pleitte voor een wereld gebaseerd op vrijheid van meningsuiting en godsdienst, en vrijwaring van gebrek en vrees.

Door deze erkenning zowel in de Verenigde Staten als in Middelburg — de stad van Roosevelts voorouders — uit te reiken, houdt de Roosevelt Foundation de idealen van democratie en menselijke waardigheid levend. Zij vormen een blijvende inspiratiebron voor huidige en toekomstige generaties.

De vier vrijheden waar deze organisatie voor staat, zijn:
• Vrijheid van meningsuiting: het recht om vrij je mening te uiten.
• Vrijheid van godsdienst: de vrijheid om een geloof naar eigen inzicht te belijden.
• Vrijwaring van gebrek: het streven naar bestaanszekerheid voor iedereen.
• Vrijwaring van vrees: het verminderen van bewapening om agressie te voorkomen.

In Middelburg werd de prijs dit jaar uitgereikt aan Volodymyr Zelenskyy en Gisèle Pelicot. Naar aanleiding daarvan las ik Pelicots boek Ode aan het leven, waarin zij beschrijft hoe zij jarenlang werd gedrogeerd en misbruikt door haar ‘liefhebbende’ echtgenoot. Het gebeurde haalde de wereldpers.

Wat haar verhaal zo aangrijpend maakt, is niet alleen de ernst van wat haar is overkomen, maar vooral haar vermogen om — ondanks alles — betekenis en zelfs kracht te ontlenen aan deze ervaring. Zij weet, na deze vreselijke ontdekking, toch het positieve uit een afschuwelijk drama te halen.
Toen de zaak vorig jaar speelde, voelde ik ambivalentie. Ik kon niet begrijpen hoe dit zo lang had kunnen voortduren. Pas toen ik haar — betrouwbare — horoscoop bestudeerde, werd voor mij zichtbaar hoe dit mogelijk was. In haar boek herkende ik een mens met een tomeloos optimisme en een diepgeworteld positivisme — kwaliteiten die duidelijk in haar horoscoop terug te vinden zijn.

Wat daarin opvalt, is dat zowel de heerser van de ascendant als die van de Zon Jupiter is: de planeet van vertrouwen, groei en levenszin. Tegelijk maakt de Zon een inconjunct met zowel Jupiter (Vissentijdperk) als Uranus (Watermantijdperk). Dit wijst op een bewustzijn dat beide tijdperken in zich draagt.
Die integratie voltrekt zich echter niet als één geheel. Omdat Jupiter en Uranus geen onderlinge verbinding maken, blijven deze krachten naast elkaar bestaan. Als die verbinding er wél was geweest, zou er sprake zijn van een yod-figuur, een configuratie die doorgaans gepaard gaat met innerlijke spanning en ambivalentie.
Daarnaast is de Maan conjunct Pluto, verbonden met diepe, vaak onbewuste processen rond macht en seksualiteit en conjunct de Zwarte Maan, het weigerende principe. Ook dit is veelzeggend.

Wat dit verhaal mij eveneens duidelijk maakt, is hoe familiegeschiedenissen in getransformeerde vorm terugkeren. In mijn werk zie ik dagelijks hoe deze patronen doorwerken, terwijl de diepere betekenis ervan vaak onbenoemd blijft. Niet uit onvermogen, maar omdat we ons in een overgang bevinden.
We nemen de expansieve kracht van Jupiter mee uit het Vissentijdperk, terwijl we proberen het slachtofferschap, – verbonden met Neptunus, – achter ons te laten. Tegelijkertijd is de energie van Uranus, als drager van het nieuwe tijdperk, nog onvoldoende doorleefd en vormgegeven.

Het gevolg is een collectieve staat van onbewust optimisme: het geloof dat groei grenzeloos is en dat alles mogelijk blijft. Deze overtuiging wordt gevoed door de ongekende ontwikkelingen van de afgelopen eeuw; van de uitvinding van de telefoon en de computer tot medische doorbraken en het reizen naar andere planeten.
Maar de werkelijke betekenis van deze vooruitgang ligt niet in groei op zich. Zij vraagt om bewustwording, om een ontwikkeling richting compassie en verantwoordelijkheid, zoals verwoord in de vier vrijheden van de Four Freedoms Awards.
Juist daar wringt het nog. De diepere laag van deze ontwikkeling ontgaat ons vaak, omdat we ons nog in de schaduw bevinden, in het onbewuste. Zoals mijn vader het treffend verwoordt in een van zijn gedichten met deze titel:

SCHADUWEN

 De avondstond der tijden
Komt uit verten aan.
De schaduwen steeds langer,
Bedreigen ons bestaan.

Wij hebben in ons leven
De schaduwen gemaakt,
Zijn jachtende langs de snelweg,
De weg tóch kwijt geraakt.

En dat de aardse velden,
Wit om te oogsten zijn,
Ontgaat ons oog omdat wij,
Nog in de schaduw zijn.

Maar als het licht van boven,
Verkwikkend ons beschijnt,
Weet ik, dat elke schaduw,
Onder mijn voet verdwijnt.

Uit vertrouwde stemmen G.J. ter Mull [1917-1995]

Wie  graag gecoacht wil worden in een van zijn of haar levensvragen kan hier contact met me opnemen