Wilma ter Mull

Al geruime tijd geniet Mindfulness een brede belangstelling in de samenleving. Woensdag 10 juni jl werd in Hollandse zaken dit onderwerp zelfs besproken. Cees Grimbergen ging bij een basisschool langs waar ze klassikaal Mindfulness oefeningen deden.  In de vooraankondiging van het programma werd het volgende over Mindfulness gezegd: 'Mindful mediteren, wandelen en zelfs stofzuigen. Half Nederland doet aan mindfulness: een op het boeddhisme gebaseerde meditatiemethode die men – kort gezegd – leert in het hier en nu te leven.  Ga niet langer op de automatische piloot door het leven en staar je niet blind op het verleden of de toekomst, zo is het mantra. Mindfulness heeft inmiddels ook zijn intrede gedaan in de gezondheidszorg. Pijn, stress, depressie, angsten: het heeft er allemaal invloed op.

Ik heb al eerder meerdere  boeken over Mindfulness gelezen maar heb persoonlijk wat bedenkingen omdat het mijns inziens voorbijgaat aan de diepere betekenis van: pijn, stress, depressie en angsten Deze zijn namelijk allemaal onderdeel van een (gefrustreerd) verleden en een hoopvolle kijken op de tijd die nog komen gaat. Het streven van mindfulnes is namelijk door een toestand te creëren waar belangrijke informatie over verleden en toekomst wordt uitgeschakeld. Dit is te vergelijke met  wanneer je een paracetamol neemt om van je hoofdpijn af te komen. In principe begrijp ik heel goed dat deze methode zo'n hype is geworden want de hedendaagse geestelijke gezondheidszorg heeft al jaren lang niets meer te melden over nieuwe gezichtspunten op het psychisch lijden.

De Amerikaan Dr. Jon Kabat-Zinn, Emeritus Hoogleraar aan de University of Massachusetts Medical School haalde als eerste het mindfulness begrip uit zijn boeddhistische context en ontwikkelde een acht weken durende training ontwikkeld, mindfulness based stress reduction (MBSR). [Bron Wikipedia]. Juist dat uit de context halen van het boeddhistische geloof is volgens mij het verradelijke. Bij mij komt het beeld naar boven van de kolonialist die op een ander continent iets komt halen en verder geen boodschap heeft aan bewoners van het gebied. Je pakt iets van de ander tot meerdere glorie van jezelf. Een beeld dat met name in de Nederlandse collectieve volksziel herkenning vindt.

In mijn vorige artikel overovergewicht pleitte ik voor een gezond stuk introspectie van dingen die je dwars zitten. Het viel me zo op dat vele mensen hier met een zekere weerzin op reageren en dat vind ik heel logisch. Het is namelijk verre van aangenaam naar je onvrede en shit te kijken. Het voelt zelfs in eerste instantie zo dat je er slechter van wordt en niet beter maar op termijn levert dat gewoon meer op is mijn persoonlijke ervaring .

Nu hoef je natuurlijk niet altijd moeilijk te doen, daarom raad ik ook aan anders waar te gaan nemen. Dit waarnemen is meer gericht op een zekere vorm van verwondering en aandachtig kijken waar je dit eerder hebt gezien. Vandaar uit komt belangrijke informatie naar je toe. En daar heeft mindfulness wel een punt, wie doet dat tegenwoordig nog met aandacht kijken?! Laat ik het anders stellen: waarom waren er zo'n vijftig jaar geleden geen problemen met het richten van aandacht? Ik heb denk ik het antwoord ontdekt en in mijn boeken beschreven ,. Kort samengevat ik denk omdat zielen de laatste honderd jaar razendsnel reïncarneren. Door het snel reïncarneren zit het onderbewuste boordevol met oude onverwerkte herinneringen waardoor de doorsnee mens erg gedreven is geworden.  Dat dit reïncarneren zo snel gaat, heeft te maken met het toenemen van het bewustzijn. Nu is bewustzijn niet alleen gericht op de toekomst maar ook op leerprocessen die je doorleeft hebt in het verleden. Dit geldt zowel in dit leven als vorige levens. Wanneer bewustzijn alleen maar gericht is op vooruitgang dan nemen de psychische klachten toe omdat  oude inhouden niet verwerkt worden. We zien het verschijnsel van onverwerkt onbewuste rommel in de zogenaamde 'korte lontjes' die veel mensen hebben.  We kijken door het toenemen van bewustzijn reikhalzend uit naar de volgende ervaring die gaat komen.  Een in mijn ogen belangrijk en inzichtelijk boek hierover is: De geschiedenis van de vooruitgang van Rutger Bregman. Bergman is een man van nog geen dertig  die wijst op het feit dat wij alleen maar denken in termen vooruitgang, maar wijst op subtiele manier erop dat dit wel eens niet zo zou kunnen zijn. Om de toekomst zo optimaal mogelijk te benutten is het goed om naar het verleden te kijken en delen daarvan te integreren in de toekomst!

Ikzelf denk dat wanneer we niet teruggaan naar het verleden,-  dit omvat je culturele en familiegeschiedenis en vorige levens -, dan blijven alle snelle methodes die ontdaan zijn van geschiedenis zoals bij mindfulness de Boeddhistische achtergrond, lapwerk. Het werkt maar even en wordt naar een niet al te lange tijd opgevolgd door de volgende hype. De behoefte van de mens is namelijk dat hij/zij steeds weer iets nieuws wil. Nu is het mindfulness, wie weet wat het volgende is? Al met al zijn al die snelle methodes een soort afleidingstruc waar het echt om gaat en dat is inzicht in je eigen verhaal.