Vandaag 5 mei is het Bevrijdingsdag; gisteren werden de slachtoffers van de tweede wereldoorlog herdacht. Ondanks dat er steeds meer aandacht aan deze herdenking geschonken wordt, betrap ik mezelf erop dat ik er steeds minder mee kan. Dit komt doordat de laatste jaren steevast er een paar weken voor de tijd een discussie losbreekt wat wel en niet herdacht mag worden tijdens de dodenherdenking. Enige jaren geleden werd een verzoek ingediend om ook onze gesneuvelde militairen te herdenken die omgekomen waren bij een buitenlandse missies. Met name de joodse gemeenschap was tegen.
Vanmorgen stond er een artikel van Lonneke Lemaire voorzitter van het Platform tegen Racisme en Uitsluiting in de Volkskrant met de titel Aanvullende herdenking die niet werd begrepen. Dit jaar werd de wens uitgesproken om de drieduizend omgekomen migranten op de Middellandse Zee ook te herdenken omdat deze mensen vluchten voor de oorlog in hun land. Het vijf mei comité weigerde en er ontstond weer, net als andere jaren een conflict. Het ging zelfs zo ver dat burgemeester van der Laan een bijeenkomst verbood.
Dit fenomeen van herdenken op 4 mei krijgt hierdoor een exclusief karakter en doet, – hoe vreemd -, denken aan dezelfde uitsluiting (want dat is exclusief automatisch) aan de sfeer die heerste in de dertiger jaren van de vorige eeuw, toen de joden uitgesloten werden. In deel 1 van mijn serie Het collectief geheugen beschrijf ik dat dit soort situaties een fractaal zijn van niet opgeloste verdrongen problematiek. Zo is jaren lang de indruk in de geschiedenisboeken gewekt dat Nederland een verzetsland was in de WOII. NIOD onderzoek heeft recentelijk aangetoond dat dit heel erg tegenvalt en dat er veel verraad was in Nederland. Het voert te ver om het verdrongen collectief onbewuste van Nederland op deze plaats verder uit te werken, maar zeker is dat we tijdens de dodenherdenking en de organisatie daarom heen, iets aan het compenseren zijn.
De kern van de zaak is, dat er nu een ’levendige handel’ is ontstaan in slachtofferschap. Niet alleen hier maar je ziet het overal in de samenleving opduiken. De groepen die zich misbruikt voelen zijn talloos. Ik wil hiermee het leed van de medemens beslist niet bagatelliseren maar waarom allemaal zo publiekelijk?! Dat wat ik er mee wil zeggen is, dat er een andere benadering moet ontstaan ten opzichte van aangedaan leed. Er ligt nu te veel een onbewuste ondertoon van genoegdoening, terwijl de zingeving van aangedaan leed nauwelijks aan bod komt. Sterker nog wanneer je iemand vraagt wat het slachtofferschap hen aan inzichten heeft gebracht word je weggezet als iemand die geen gevoel heeft. Deze discussie is nog nauwelijks te voeren.
De hedendaagse nadruk op slachtofferschap en de claim erop, heeft alles te maken met de planeet Neptunus die zijn domicilie heeft in het teken vissen. Het teken vissen is weer het symbool van het christendom, met als vertegenwoordiger Jezus Christus, die de zonden van de gehele mensheid op zich nam zonder daar overigens over te klagen of zich te verzetten. Neptunus loopt op dit moment door zijn eigen teken vissen. De goede waarnemer zal hebben kunnen opmerken dat op het moment dat dit gebeurde de nadruk op slachtofferschap explosief is gegroeid. Het startsein was de ontdekking van het misbruik in de Rooms Katholieke kerk; in diezelfde tijd kwam ook het beroemde boek van Jan Siebelink: Knielen op een bed violen uit, waarin de mens als extreem schuldig wordt beschreven. Het boek sloeg in als een bom! Nu ook nog Cheiron in vissen loopt, met het archetype van de niet geheelde wond in de ziel, voelt collectief iedereen zich wel ergens slachtoffer van. De kunst van deze bijzondere kosmische stand is, om de hogere zin aan het lijden te ontdekken zonder er exclusief handelswaar van te maken.
Sinds 1 mei zijn er een nieuwe mogelijkheden voor onderzoek opgenomen:
1 reactie. Plaats een nieuwe
Mooi artikel. Ben het er helemaal mee eens.