Wilma ter Mull

Afgelopen week las ik het boek Hortense. De vergeten koningin van Nederland van Thera Coppens. Hortense was de echtgenote van koning Lodewijk Napoleon, de eerste koning van Nederland. Op 5 juni 1806 werd Lodewijk, op bevel van zijn broer Napoleon Bonaparte, koning van Nederland, dat toen officieel het Koninkrijk Holland werd. Lodewijk stond bekend om zijn inspanningen om Nederlands te leren, zodat hij het volk beter kon begrijpen. Tijdens een toespraak noemde hij zichzelf per ongeluk “Konijn van ‘Olland”, omdat hij de taal nog niet volledig beheerste.

Toen ik deze lijvige biografie over Hortense las, begon het me steeds meer op te vallen hoe onbewust watermantijdperkachtig Napoleons streven eigenlijk was. Hij, met zijn Leeuw-Zon, leek haast gedreven door een visionaire kracht, een verlangen om de samenleving vanuit een nieuw perspectief vorm te geven. Napoleon Bonaparte groeide op in een groot gezin: oorspronkelijk waren er dertien kinderen, maar slechts acht overleefden hun kindertijd. Misschien heeft dat vroege contact met verlies hem gevormd en zijn honger naar verandering aangewakkerd.
Een van zijn meest opmerkelijke hervormingen was de invoering van verplichte achternamen. Het idee dat iedere familie een eigen naam moest dragen, lijkt haast simpel, maar het bracht een ongekende structuur en continuïteit in de samenleving, iets wat we vandaag de dag nog steeds ervaren. Napoleon kwam uit een hechte familie, en ongetwijfeld heeft die band hem geïnspireerd. Toch was sociaal zijn voor hem niet vanzelfsprekend, alsof de connectie met de wereld om hem heen net buiten bereik bleef, terwijl hij zo gedreven was om die te hervormen.

Toen Napoleon aan de macht kwam, verhief hij zijn geliefde broer Lodewijk tot koning van Nederland, terwijl hij ook de andere familieleden functies als vorst of heerser toebedeelde in zijn veroverde gebieden. Het is op zichzelf een opmerkelijk fenomeen: een man met wortels in een relatief gewone familie, die zijn naasten liet delen in zijn triomf en macht.
Het lijkt een bewuste poging om zijn familie deelgenoot te maken van zijn eigen onbewuste, bijna archetypische streven naar een collectieve hervorming – een ideaal dat sterk doet denken aan de progressieve energie van het watermantijdperk. Een streven niet alleen naar persoonlijke glorie, maar naar een bredere transformatie, waarin ook de mensen om hem heen een plek kregen in zijn grootse visie.

Op 13 maart 1781 (tijdens zijn leven; hij was elf jaar oud) werd Uranus de heerser van het teken waterman aan de hemel ontdekt; daarna volgde Neptunus op 23 september 1846 en tenslotte Pluto op 13 februari 1930. Deze drie buitenplaneten staan voor de groei van het bovenbewuste van de mensheid. Uranus is de planeet van het hoger bewustzijn in het denken; Neptunus in het voelen en Pluto in de wil. Een saillant detail is dat bij de ontdekking van Uranus Napoleon zijn leeftijdspunt door de horoscoop een inconjunct maakt het Uranus. Volgens de Hubermethode is een inconjunct een groot denkaspect wat pas in de 20^ste eeuw herkend kon worden in de duiding door astrologen.

Kijk je nu naar de horoscoop van Napoleon dan zie je iets heel bijzonders omdat juist deze drie buitenplaneten die gaan over het hoger bewustzijn een grote talentendriehoek maken met Uranus, Neptunus (conjunct Mars) driehoek Pluto heeft. Onder toon ik de geboortehoroscoop van Napoleon:

Omdat Neptunus een conjunctie maakt met Mars in het elfde huis, de planeet van de oorlog, en de ander energieën nog niet waren ontdekt, kwam er niet veel van zijn voornemens terecht en draaide het uit op een nare oorlog met vele slachtoffers. Opmerkelijk vond ik dat tsaar Alexander II van Rusland begreep als een van de weinige latere staatshoofden wat het streven was van Napoleon en een pragmatische oplossing vond voor de strijd tussen Frankrijk en Rusland; een soortgelijke situatie zag je bij de start van uitbreken van de oorlog tussen Oekraïne en Rusland toen Emmanuel  Marcon met Poetin in gesprek ging en wilde bemiddelen.

Het is geen toeval dat de filosofie van Karl Marx – met zijn Waterman-ascendant en Stier-Zon – juist in Rusland vruchtbare grond vond. Hieruit ontstonden ideologieën als het marxisme, bolsjewisme en communisme, allemaal pogingen om de menselijke samenleving te hervormen. Toch wordt Rusland vandaag de dag zelden geassocieerd met verbroedering of collectieve harmonie. Integendeel: het lijkt alsof de essentie van de watermantijd, met zijn idealen van gelijkwaardigheid en samenwerking, daar nog steeds niet volledig wordt begrepen.

Het ego, gesymboliseerd door de Leeuw, lijkt nog altijd de boventoon te voeren binnen de machtsstructuren van de regering. Dit spanningsveld tussen het persoonlijke en het collectieve is een terugkerend thema door de eeuwen heen. Een hele bibliotheek zou gevuld kunnen worden over dit onderwerp, maar de kern blijft hetzelfde: de mensheid lijkt al eeuwenlang te streven naar meer sociale gelijkheid en rechtvaardigheid, zonder dat dit echt wil lukken.
De reden hiervoor is eenvoudig: de tijd is er nog niet volledig rijp voor. Maar de signalen zijn overduidelijk. Waar geld en macht zich concentreren, groeit het besef dat deze rijkdommen eerlijker moeten worden verdeeld. Het is een langzaam proces, een voorbereiding op een nieuw tijdperk waarin sociale rechtvaardigheid niet langer een ideaal is, maar een natuurlijke staat van zijn.

In het Nieuwe Testament wordt het prachtig verwoord wanneer Johannes de Doper tegen Jezus zegt: “Hij moet meer worden en ik minder” [Johannes 3:30]. In deze eenvoudige, maar diepzinnige woorden ligt een krachtige boodschap besloten: ruimte scheppen voor de ander om te kunnen groeien. Het is de essentie van de opdracht voor de nieuwe tijd – een tijd waarin het loslaten van het eigen ego centraal staat, juist in een wereld waar het ego vaak zo nadrukkelijk aanwezig is.

Deze uitspraak van Johannes biedt een prachtige meditatie voor de adventstijd, die nu is aangebroken. Advent is immers een periode van voorbereiding, van inkeer en reflectie. Het is een tijd om bewust stil te staan bij de vraag hoe we onszelf kunnen verkleinen, niet uit zwakte, maar om de ruimte te geven aan iets groters, iets dat ons overstijgt. Het is een gigantisch moeilijke opdracht, maar tegelijk een uitnodiging om onze diepste potentie te ontdekken en de weg te bereiden voor een nieuw begin.